HTML 5 został już oficjalnie uznany przez W3C za standard, którym webmasterzy mogą bez żadnych obaw posługiwać się przy budowie stron internetowych. W stosunku do poprzednich wersji zmieniło się kilka rzeczy z korzyścią dla web developerów. Przyjrzyjmy się więc, jak poprawnie zbudować podstawowy szkielet naszej strony internetowej, który potem będziemy rozbudowywać wraz z rozwojem serwisu…
W naszym kodzie wykorzystamy podstawowe znaczniki HTML 5, między innymi:
<!doctype html>– prolog,<meta charset="UTF-8" />– ustalenie kodowania znaków,<header> </header>– nagłówek,<nav> </nav>– menu,<article> </article>– artykuł (zawiera nagłówki, tekst itd.),<section> </section>– główna część witryny (główna kolumna),<aside> </aside>– elementy uzupełniające (np. boczna kolumna z widgetami),<footer> </footer>– stopka.
Podstawowa struktura dokumentu HTML
Jak pewnie większość osób wie, strona internetowa ma swój ściśle określony szkielet. Nie chodzi mi tutaj o nagłówek czy stopkę oraz inne elementy widoczne dla internauty ale o „głowę” (ang. head) oraz „ciało” (ang. body) budowanej witryny WWW. Te dwa elementy nie są widoczne „gołym okiem” dla przeciętnej osoby ale są bardzo ważne w tworzeniu stron internetowych.
To właśnie w sekcji head umieszczamy informacje między innymi o kodowaniu znaków, tytule, słowach kluczowych czy informacje o dołączonych arkuszach stylów. Natomiast w sekcji body zapisujemy wszystko to co ma być widoczne dla internauty czyli nagłówek, menu główne, stopkę itd. Nasz podstawowy kod z dodanym oczywiście prologiem (informacją o języku jaki używamy czyli HTML’u 5) wygląda następująco:
<!doctype html>
<html>
<head>
</head>
<body>
</body>
</html>W poprzedniej wersji HTML’a musielibyśmy się trochę bardziej rozpisać, ale nie ma sensu obecnie wracać do przestarzałych technologii.
Kodowanie znaków
Pewnie każdy z was spotkał się kiedyś z tak zwanymi „krzakami” zastępującymi polskie litery (ą, ę, ł, ń, ó, ż, ź itd.). Błąd ten jest spowodowany złym kodowaniem dokumentu, które ustala się właśnie w sekcji head. Najlepiej jest po prostu zadeklarować kodowanie UTF-8, które właśnie obsługuje język polski. W HTML 5 robi się to naprawdę całkiem przyjemnie (w przeciwieństwie do poprzedniej wersji) wpisując w znaczniki HEAD taki kod:
<meta charset="UTF-8" />Cały szkielet strony napisany do tej pory:
<!doctype html>
<html>
<head>
<meta charset="UTF-8" />
</head>
<body>
</body>
</html>Teraz możemy bez przeszkód używać polskich znaków w witrynie WWW.
Tytuł strony
Dodanie tytułu strony wyświetlającego się na górnym pasku przeglądarki internetowej jest bardzo proste i analogiczne do wcześniejszych wersji HTML’a. Musimy po prostu użyć znacznika <title> </title> w sekcji head:
<title>Tytuł strony...</title>Zadbajmy od razu o dwie rzeczy, które w 2013 roku bywały pomijane, a dziś są standardem. Po pierwsze deklarujemy język dokumentu w znaczniku <html lang="pl">, co pomaga przeglądarkom, czytnikom ekranu i wyszukiwarkom. Po drugie dodajemy znacznik viewport, dzięki któremu strona poprawnie skaluje się na telefonach (wrócimy do tego w sekcji o responsywności). Nasz kod wygląda teraz tak:
<!doctype html>
<html lang="pl">
<head>
<meta charset="UTF-8" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1" />
<title>Tytuł strony...</title>
</head>
<body>
</body>
</html>Nasz kod możemy zapisać już w jakimś pliku z rozszerzeniem .html i uruchomić go w przeglądarce (klikając dwa razy na ikonę). Do zapisu naszego kodu, możemy użyć dowolny edytor tekstowy jak notatnik (odradzam użycie notatnika, ze względu na problemy z kodowaniem znaków) bądź Notepad++ albo coś bardziej rozbudowanego na przykład Visual Studio Code.
Efekt naszego kodu po uruchomieniu w przeglądarce Google Chrome:

Na tę chwilę nie będziemy wracać już do głowy dokumentu HTML, w dalszej części tego artykułu zajmiemy się elementami wizualnymi.
Ciało dokumentu HTML
Jak już wspomniałem w sekcji body umieszcza się elementy widoczne dla internauty. Nie będziemy się tu rozdrabniać nad szczegółami i od razu napiszmy pełny kod z wykorzystaniem znaczników wspomnianych na początku tego artykułu:
<!doctype html>
<html lang="pl">
<head>
<meta charset="UTF-8" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1" />
<title>Tytuł strony...</title>
</head>
<body>
<header>
Nagłówek
</header>
<nav>
Menu główne
</nav>
<section>
<article>
Zawartość artykułu
</article>
</section>
<aside>
Kolumna boczna
</aside>
<footer>
Stopka
</footer>
</body>
</html>Jak widać na początku mamy oczywiście nagłówek (header), poniżej menu główne (nav) dalej kolumnę główną (section) w której jest artykuł (article) oraz kolumnę boczną (aside) i na samym dole stopkę (footer). W ten sposób zbudowana jest większość stron internetowych (przykładem jest ten blog).
Po uruchomieniu powyższego kodu w przeglądarce WWW otrzymamy taki efekt:

Na razie nie mamy nic specjalnego (kod ten trzeba jeszcze ostylować) ale już pierwsze rzeczy możemy zauważyć. Jak widać wszystko zostało ułożone jedno pod drugim, stało się tak gdyż elementy: header, nav, section, article, aside oraz footer są blokowe czyli układają się jeden na drugim. Poniżej pokażę, jak „zaburzyć” ten układ i ustawić elementy w kolumnach za pomocą nowoczesnego CSS.
Gotowy szablon dwukolumnowy
Mając już semantyczny szkielet, zbudujmy z niego kompletny, gotowy do użycia szablon strony. Zaczniemy od układu dwukolumnowego: jedna kolumna to menu, druga na główną treść wraz z kolumną boczną. Graficznie prezentuje się on tak:

Kiedyś takie układy budowało się na właściwości float i sztywnej szerokości w pikselach. Dziś jest to znacznie prostsze, bo wykorzystamy Flexbox, który sam rozkłada kolumny obok siebie. Kod HTML pozostaje semantyczny (używamy <main> i <aside> zamiast anonimowych <div>):
<body>
<header>Nagłówek</header>
<nav>Menu główne</nav>
<div class="layout">
<main>Główna treść</main>
<aside>Kolumna boczna</aside>
</div>
<footer>Stopka</footer>
</body>A oto style CSS, które układają treść i kolumnę boczną obok siebie:
* {
box-sizing: border-box;
}
body {
max-width: 1200px;
margin: 0 auto;
font-family: system-ui, sans-serif;
}
header, footer {
background-color: #888;
padding: 20px;
}
.layout {
display: flex;
gap: 20px;
}
main {
flex: 1; /* zajmuje całą wolną przestrzeń */
}
aside {
flex: 0 0 260px; /* stała szerokość kolumny bocznej */
background-color: #eee;
padding: 20px;
}Kilka słów wyjaśnienia. Regułą box-sizing: border-box sprawiamy, że marginesy wewnętrzne nie powiększają elementów. Blok body ograniczamy do 1200px i centrujemy na ekranie (margin: 0 auto). Kontener .layout ustawiamy jako display: flex, i to on sprawia, że <main> i <aside> stają obok siebie. Kolumna główna dostaje flex: 1 (rozciąga się na całą wolną szerokość), a boczna dostaje flex: 0 0 260px (stała szerokość). Właściwość gap dodaje odstęp między kolumnami bez kombinowania z marginesami.
Gotowy szablon trzykolumnowy
Szablon trzykolumnowy zawiera trzy pionowe kolumny, zwykle dwie wąskie po bokach i jedną szeroką na główną treść. Graficznie wygląda tak:

Tym razem sięgniemy po CSS Grid, narzędzie stworzone właśnie do układów siatkowych. Kod HTML jest analogiczny, dokładamy tylko drugą kolumnę boczną:
<div class="layout">
<aside class="left">Lewa kolumna</aside>
<main>Główna treść</main>
<aside class="right">Prawa kolumna</aside>
</div>Cała magia dzieje się w jednej linii CSS. Właściwość grid-template-columns definiuje trzy kolumny: dwie o stałej szerokości 200px i środkową 1fr, która wypełnia resztę:
.layout {
display: grid;
grid-template-columns: 200px 1fr 200px;
gap: 20px;
}
.left, .right {
background-color: #eee;
padding: 20px;
}Jednostka 1fr (od ang. fraction) oznacza „jedną część dostępnej przestrzeni”, a kolumna środkowa bierze wszystko, co zostanie po odjęciu dwóch bocznych. Chcąc dodać czwartą kolumnę, wystarczy dopisać kolejną wartość do grid-template-columns. Tyle. Nie ma tu ani jednego float czy liczenia szerokości ręcznie.
Responsywność, czyli strona dobrze wyglądająca na telefonie
W 2013 roku strony projektowano pod jedną sztywną szerokość (najczęściej 1004 lub 1346 pikseli, pod ówczesne monitory). Dziś to już nie wystarcza, bo ruch z telefonów dawno przewyższył ten z komputerów, więc szablon musi dopasowywać się do każdego ekranu. Podejście, w którym układ reaguje na szerokość okna, nazywamy responsive web design.
Fundamentem jest wspomniany wcześniej znacznik viewport w sekcji head, bez niego telefon udaje szeroki ekran i zmniejsza całą stronę:
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1" />Drugim elementem jest media query, reguła CSS, która włącza się dopiero poniżej wybranej szerokości. Poniżej 768 pikseli (typowa granica dla tabletów i telefonów) zwijamy kolumny jedna pod drugą, żeby nie trzeba było przewijać strony w poziomie. Dla szablonu na Flexboksie:
@media (max-width: 768px) {
.layout {
flex-direction: column; /* kolumny jedna pod drugą */
}
aside {
flex-basis: auto; /* boczna kolumna na całą szerokość */
}
}A dla szablonu na Gridzie wystarczy zamienić siatkę na jedną kolumnę:
@media (max-width: 768px) {
.layout {
grid-template-columns: 1fr; /* wszystko w jednej kolumnie */
}
}Na szerokim ekranie użytkownik zobaczy więc pełny układ kolumnowy, a na telefonie te same sekcje ustawią się wygodnie jedna pod drugą, bez poziomego przewijania i bez osobnej wersji mobilnej strony.
Tym sposobem zbudowaliśmy kompletny szkielet witryny WWW opartej o HTML 5: od głowy dokumentu, przez semantyczne ciało, aż po gotowe, responsywne szablony dwu- i trzykolumnowe. To solidna baza, którą na dalszych etapach prac można rozbudowywać o nowe elementy i wypełniać treścią.
Kolejne części serii
Szkielet mamy gotowy, ale to dopiero początek budowy strony. W kolejnych częściach serii rozwijam go dalej:
- Część 2: znaczniki meta oraz link – opisujemy stronę dla przeglądarek i wyszukiwarek,
- Część 3: dodajemy treść i tytuł strony – wypełniamy szkielet zawartością.



Wszystko będzie w kolejnych częściach ;) Obecnie chcę opisać parę rzeczy z SQL i potem będę opisywał kolejne rzeczy z HTML 5 ;)
Jak wstawić obrazek leniwca?
< img src="adresObrazka" / >
Najlepiej otworzyć za pomocą danej przeglądarki plik jpg i skopiować w górnym pasku przeglądarki ścieżkę pliku z dysku tak jak ja to zrobiłem i po kłopocie :-D
Tylko pamiętajcie, że po załadowaniu strony na serwer, taki adres nie będzie poprawny.
Ale Panie. Trzeba było napisać, że nazwa strony to index.html
siemaneczkoooo
moja strona nie działa, link: localhost:8000
Hej mango,
Jeśli chodzi o sam kod HTML, to możesz po prostu otworzyć plik z rozszerzeniem .html w przeglądarce. Nie potrzebujesz do tego lokalnego serwera.
Pozdrawiam :)
Wszystko ślicznie ładnie. Może coś w temacie snippetów? Jak sobie z nimi radzić?