:~$ newsletter --subscribe
cat ~/artykuly/programowanie/petla-repeat-until.md

Pętla Repeat-Until

Pętle są jednym z najważniejszych elementów języka programowania. Dzięki nim, można wykonać automatycznie kilka razy dany fragment kodu, w zależności od spełnionego warunku. W niniejszym artykule poznamy pętlę REPEAT UNTIL (POWTARZAJ DOPÓKI).

Ogólna składnia pętli Repeat Until wygląda następująco:

pascal
REPEAT
     {dowolny fragment kodu}
UNTIL {warunek...}; {...oraz średnik}

Zasada działania powyższej pętli jest bardzo prosta. Podany kod pomiędzy słowami kluczowymi REPEAT i UNTIL jest wykonywany dopóty, dopóki podany warunek po słowie kluczowym UNTIL nie zwróci true czyli nie będzie prawdziwy.

Uwaga: Pętla REPEAT-UNTIL zostanie zawsze wykonana przynajmniej jeden raz, ponieważ warunek sprawdzany jest dopiero na końcu. (Przeciwieństwem pętli REPEAT-UNTIL jest pętla WHILE-DO).

Przykład zastosowania pętli REPEAT:

pascal
REPEAT
     Write('Podaj liczbę różną od 0: ');
     Readln(a);
UNTIL a <> 0;

W powyższym przykładzie podany kod, będzie działał dopóty, dopóki użytkownik nie poda liczby różnej od 0 (wtedy warunek będzie prawdziwy).

Napiszmy więc program, który dzieli dwie liczby przez siebie. Do sprawdzenia czy dzielnik jest różny od 0, zastosujemy pętlę REPEAT-UNTIL zamiast instrukcji warunkowej IF:

pascal
program dzielenieRepeat;
uses CRT;
var
    a,b:byte;
    wynik:real;

begin
    ClrScr;
    Write('Podaj pierwszą liczbę: ');
    Readln(a);

    REPEAT
        Write('Podaj liczbę różną od 0: ');
        Readln(b);
    UNTIL b <> 0;

    wynik := a/b;
    write('Wynik dzielenia wynosi: ', wynik:4:2);

    repeat until KeyPressed;
end.

Rozwiązane zadania z pętlą REPEAT UNTIL

Pętla REPEAT UNTIL to częsty bohater zadań z podręczników i sprawdzianów, rozwiążmy więc trzy klasyczne polecenia.

Zadanie 1: suma liczb od 1 do N

Napisz program, który wczyta liczbę N i obliczy sumę liczb od 1 do N, używając pętli REPEAT UNTIL.

pascal
program sumaDoN;
var
    n, i, suma: integer;
begin
    Write('Podaj N: ');
    Readln(n);

    i := 1;
    suma := 0;
    REPEAT
        suma := suma + i;
        i := i + 1;
    UNTIL i > n;

    Writeln('Suma liczb od 1 do ', n, ' wynosi: ', suma);
end.

Zadanie 2: menu programu

Napisz program wyświetlający menu, które powtarza się do momentu wybrania opcji „koniec”. To najbardziej życiowe zastosowanie tej pętli: menu MUSI pokazać się co najmniej raz, a REPEAT UNTIL dokładnie to gwarantuje.

pascal
program menu;
var
    wybor: integer;
begin
    REPEAT
        Writeln('--- MENU ---');
        Writeln('1. Powiedz czesc');
        Writeln('2. Podaj date');
        Writeln('0. Koniec');
        Write('Twoj wybor: ');
        Readln(wybor);

        case wybor of
            1: Writeln('Czesc!');
            2: Writeln('Dzisiaj jest wtorek.');
        end;
    UNTIL wybor = 0;

    Writeln('Do zobaczenia!');
end.

Zadanie 3: zgadywanie liczby z walidacją

Napisz program, w którym użytkownik zgaduje liczbę z zakresu 1-100, a program po każdej próbie mówi „za mało” lub „za dużo”.

pascal
program zgadywanka;
var
    sekret, proba, liczbaProb: integer;
begin
    sekret := 57;   { w pelnej wersji: Random(100) + 1 }
    liczbaProb := 0;

    REPEAT
        Write('Zgadnij liczbe (1-100): ');
        Readln(proba);
        liczbaProb := liczbaProb + 1;

        if proba < sekret then Writeln('Za malo!');
        if proba > sekret then Writeln('Za duzo!');
    UNTIL proba = sekret;

    Writeln('Brawo! Liczba prob: ', liczbaProb);
end.

REPEAT UNTIL w innych językach: do-while

Poza Pascalem ta sama konstrukcja nazywa się do while i występuje w C, C++, Javie czy JavaScripcie. Jest jedna istotna różnica: do while kręci się, DOPÓKI warunek jest prawdziwy, a REPEAT UNTIL, DOPÓKI nie stanie się prawdziwy. Warunek trzeba więc zanegować. Nasz przykład z wczytywaniem liczby różnej od zera wygląda w C++ tak:

cpp
int b;
do {
    cout << "Podaj liczbe rozna od 0: ";
    cin >> b;
} while (b == 0);   // Pascal: UNTIL b <> 0 - warunek odwrotny!

Gwarancja przynajmniej jednego wykonania pozostaje taka sama, dlatego do-while (jak REPEAT UNTIL) najlepiej sprawdza się przy wczytywaniu danych z walidacją i przy menu programów.