:~$ newsletter --subscribe
cat ~/artykuly/programowanie/piszemy-pierwszy-program-w-pascalu.md

Piszemy pierwszy program w Pascalu

Po zapoznaniu się z obsługą kompilatora Free Pascal, pora napisać pierwszy program. Aplikacja, którą stworzymy będzie miała za zadanie wyświetlać napis ”Witaj Świecie!” do momentu kliknięcia jakiegokolwiek przycisku. Oto kod:

pascal
program mojPierwszyProgram;

uses crt; {deklarujemy użycie modułu CRT}

begin {początek programu}
    writeln('Witaj Świecie!');  {wyświetlamy napis}
    repeat until KeyPressed; {oczekujemy na wciśnięcie przycisku}
end. {koniec programu}

Powyższy kod wpisujemy w głównym oknie Free Pascala (na niebieskim tle). Jeżeli wyświetla się czarne tło – ekran główny, to z menu File wybieramy opcję New.

Aby uruchomić aplikację, możemy skorzystać z klawiaturowego skrótu: Ctrl + F9 – odpowiada on opcji: Run => Run. Czyli kompilacji kodu i uruchomienia.

Po włączeniu programu pojawi nam się okno z czarnym tłem i białym napisem „Witaj Świecie!”. Jeżeli tak się nie stanie, oznacza to, że popełniłeś błąd przy wpisywaniu treści kodu.

Pisząc program w języku Pascal, należy zwrócić uwagę na kilka rzeczy:

  • Słowo kluczowe – Program, zawsze występuje ono na samym początku, a zaraz za nim podajemy nazwę programu (bez polskich liter, oraz znaków spacji),
  • Instrukcję BEGIN oraz END – pierwsza informuje komputer że rozpoczyna się kod programu, a druga, że zakończył się kod programu. Instrukcja END, może również występować ze średnikiem (End;) i wtedy oznacza, że zakończyła się dana procedura lub jakaś funkcja, albo inny blok kodu,
  • Każdą funkcję należy kończyć znakiem średnika (;), jeżeli go nie będzie, kompilator zwróci błąd – jest on obowiązkowy po instrukcjach przypisania, warunkowych, procedurach, funkcjach i oznacza ich koniec.

W naszej pierwszej aplikacji użyliśmy jeszcze funkcji writeln('tekst tekst'); która odpowiedzialna jest za wyświetlanie tekstu, który widnieje w nawiasach oraz przenosi kursor do linijki niżej (instrukcja write działa tak samo jak writeln, ale nie przenosi kursora do linijki niżej).

Pamiętaj, że w słowach kluczowych nie wolno używać spacji, oraz polskich liter.

Znaki „{” i „}” odpowiadają za rozpoczęcie komentarza („{”) i zakończenie („}”). Komentarze pomijane są przy kompilacji kodu i ułatwiają jego późniejszą analizę.

Przy pisaniu kodu, pamiętaj o wcięciach oraz komentarzach. Te dwa elementy są bardzo ważne.

Zadania

  1. Popełnij w programie kilka błędów, żeby zobaczyć co się stanie. Możesz na przykład skasować średnik.