:~$ newsletter --subscribe
cat ~/artykuly/programowanie/operator-sizeof-w-c.md

Operator sizeof w C++

C++ zawiera bardzo interesujący operator sizeof, który umożliwia programiście sprawdzenie, ile pamięci zajmuje dany typ lub obiekt. Jest to operator szczególnie przydatny zwłaszcza wtedy, kiedy mamy do czynienia z nowymi typami, które sami napisaliśmy, warto przecież wiedzieć, jak dużo miejsca w pamięci one zajmują.

Ogólna składnia operatora sizeof wygląda tak:

cpp
sizeof(nazwaJakiegosTypu);
cpp
sizeof(nazwaJakiegosObiektu);

Operator sizeof zwraca nam rozmiar danego obiektu lub typu podany w bajtach.

Przykład użycia operatora sizeof:

cpp
#include <iostream>

using namespace std;

int main()
{
     cout << "Sprawdzamy ilosc pamieci zajmowanej przez dane typy:" << endl;

     cout << "Typ int: " << sizeof(int) << endl;
     cout << "Typ char: " << sizeof(char) << endl;
     cout << "Typ long: " << sizeof(long) << endl;

     //itd. ...

     int jakisObiekt;

     cout << endl << "jakisObiekt: " << sizeof(jakisObiekt); //tutaj będzie ta sama liczba co w przypadku typu int

     return 0;
}

sizeof dla typów, zmiennych i tablic

Zestawmy typowe rozmiary na jednym przykładzie (dokładne wartości zależą od kompilatora i architektury, poniżej typowe 64-bitowe):

cpp
#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int liczba = 42;
    double tab[10];

    cout << sizeof(char)   << endl;  // 1  (zawsze, z definicji)
    cout << sizeof(int)    << endl;  // 4
    cout << sizeof(double) << endl;  // 8
    cout << sizeof liczba  << endl;  // 4  (dla zmiennej nawiasy zbedne)
    cout << sizeof(tab)    << endl;  // 80 (cala tablica: 10 * 8)
    cout << sizeof(tab) / sizeof(tab[0]) << endl;  // 10 - liczba elementow
    return 0;
}

Ostatnia linia to klasyczny idiom: dzieląc rozmiar tablicy przez rozmiar jednego elementu dostajemy liczbę elementów, bez trzymania jej w osobnej stałej.

Pułapka: tablica jako parametr funkcji

Najczęstszy błąd związany z sizeof: wewnątrz funkcji tablica przekazana jako parametr NIE jest już tablicą, tylko wskaźnikiem na pierwszy element. Idiom z dzieleniem przestaje działać:

cpp
void pokazRozmiar(int tab[]) {
    // tab to tutaj int* - wskaznik!
    cout << sizeof(tab);   // 8 (rozmiar wskaznika), NIE rozmiar tablicy
}

int main() {
    int liczby[100];
    cout << sizeof(liczby); // 400 - tu jeszcze widac cala tablice
    pokazRozmiar(liczby);   // 8 - informacja o rozmiarze przepadla
}

Dlatego rozmiar tablicy przekazuje się do funkcji osobnym parametrem, a w nowoczesnym C++ zamiast surowych tablic używa się std::vector albo std::array, które swój rozmiar po prostu znają (metoda size()).

sizeof struktur, czyli skąd te dodatkowe bajty

Dla własnych typów sizeof potrafi zaskoczyć: suma rozmiarów pól bywa MNIEJSZA niż rozmiar struktury. Kompilator dokłada wyrównanie (ang. padding), żeby pola leżały pod adresami wygodnymi dla procesora:

cpp
struct Pomiar {
    char znak;     // 1 bajt...
    double wynik;  // ...ale double musi lezec od adresu podzielnego przez 8
};

cout << sizeof(Pomiar);  // 16, nie 9 - kompilator dodal 7 bajtow paddingu

Jedna uwaga na koniec: sizeof działa w czasie KOMPILACJI, więc jego użycie nic nie kosztuje w czasie działania programu. I nie mylmy go ze strlen: dla tablicy znaków sizeof zwraca rozmiar całej tablicy (ze znakiem '\0' i niewykorzystanym miejscem), a strlen liczy tylko znaki napisu.